QUÆSTIO CXIII.
Quæ sit pœna propria originalis peccati ?
Quæratur ergo, Quæ sit propria pœna originalis peccati ?
Multæ enim pœnæ assignantur, quæ
ex verbis Domini in Genesi accipiuntur : quarum quædam sunt in præsenti, quædam autem in futuro.
<--- Page Split --->
In præsenti quædam ex parte corporis, quædam ex parte animæ, quædam ex parte utriusque.
Ex parte enim utriusque est pœna mortis, quæ est separatio animæ a corpore, quæ notatur in hoc verbo Domini, Genes. ii, 17 : In quocumque die comederis ex eo, morte morieris.
Ex parte autem corporis post hanc vitam est incineratio, quæ accipitur ex hoc verbo Domini, Genes. iii, 19 : Quia pulvis es, et in pulverem reverteris : vel ut habet alia translatio : Cinis es, et in cinerem reverteris. Quæ dicitur esse in carne ratione concupiscentiæ, quæ lex membrorum dicitur 1 : et dicitur non posse abstergi corpus a fœditate concupiscentiæ nisi per incinerationem, ut sit aptum ad gloriosam resurrectionem.
Ex parte vero animæ sunt quas determinat Beda in homilia super illud Evangelii Lucæ, x, 30 : Homo quidam descendebat de Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones. Ubi dicit sic : « Homo quando peccavit, incidit in malitiam, in impotentiam, in ignorantiam, et in concupiscentiam. » Dicit enim, quod spoliaverunt eum in gratuitis, et vulneraverunt eum in naturalibus in quatuor illis pœnis.
Et dicitur malitia ibi prout est pœna, malignabilitas prout de facili malignatur homo, sicut dicitur, Genes. viii, 21 : Sensus et cogitatio humani cordis in malum prona sum ab adolescentia sua. Et intelligit de nativitate corrupta.
Impotentia dicitur debilitas ad bonum : quod vulnus inflictum est animæ propter hoc, quod est in membris corporis lex carnis, ligan s ea ne ad bonum sint mobilia secundum rationem, sicut dicitur, ad Roman. vii, 22 et 23 : Condelector legi Dei secundum interiorem hominem : video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meæ, et captivantem me in lege
peccati quæ est in membris meis. Et ibidem, §. 18 : Nam velle adjacet mihi, perficere autem non invenio.
Ignorantia vero est privatio luminis in ratione et in electione agendorum. Et de hoc dicitur, Jerem. iv, 22 : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt. Et, Isaie, v, 21 : Væ qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes ! Et dicit Augustinus in libro contra Manichæum, quod hæc pœna causata est ex hoc, quod voluit esse sicut Deus, sciens bonum et malum. Unde per hoc penitus est in ignorantia agendorum : quam pœnam sequitur error electionis, ut dicit Augustinus, et difficultas studii in inquirenda veritate. Et dicitur, quod hoc accipitur ex illo verbo Domini, Genes. iii, 17 : In laboribus comedes ex ea.
Concupiscentia vero est concupiscentia noxiorum, de qua dicitur, Proverb. 1, 22 : Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti ea quæ sibi sunt noxia cupient ?
Iste sunt pene quæ notatæsunt a Sanctis, in quas incidimus ex peccato originali. Et hoc totum nihil habet quæstionis : quia Hieronymus expresse dicit : « Quidquid patimur, peccata nostra meruerunt. »
Quædam autem pœna est in futuro, de qua dubium est, et quærere oportet.
Dicitur enim communiter, quod carentia visionis Dei est pœna propria, respondens originali peccato in futuro. Et hoc non videtur. Quia carentia visionis Dei pœna communis est, et respondet omni mortali peccato : nullus enim decedens in mortali peccato videbit Deum. Et quod commune est, non potest esse proprium unius. Ergo non est pœna propria originalis peccati.
Adhuc, Videtur quod ignis sit pœna debita originali peccato. Augustinus
<--- Page Split --->
in libro de Fide ad Petrum : « Firmissime tene non solum homines ratione utentes, verum etiam parvulos qui sive in utero matris vivere incipiunt et ibi moriuntur, sive de matribus nati sine sacramento baptismatis de hoc sæculo transeunt, ignis æterni sempiterno supplicio puniendos 1. » Si enim peccata propriæ actionis non habent nonnulli : habent tamen peccati originalis damnationem, quam carnali conceptione corrupta et nativitate traxerunt. Videtur ergo ex hoc, quod damnatio ignis pœna sit originalis peccati.
- Adhuc, Omnibus qui sunt a sinistris dicetur : Dicete a me, maledicti, in ignem æternum 2. Constat autem, quod qui in originali decedunt sine baptismo, a sinistris stabunt. Ergo eorum pœna erit ignis : ergo ignis est pœna originalis peccati.
ULTERIUSquæriturdequadampœnaquamdicitAugustinusinlibrodeNa - turaetgratia , s i c : « Exvitiisnaturænonexconditionefitquædampeccandinecessitas , dequadiciturinPsalmoxxiv , 1 7 : Denecessitatibusmeiserueme . EtsuperilludPsalmixxx , 8 : Salvastidenecessitatibusanimammeam , Glossa : « Necessitatessuntinfinitæ , utnescirecoralterius , suspicarimaledeanimofideli , etbenedeinfideli , sequiveteresconsuetudines . » UndeAugustinusinlibroIIConfessionum : « Dumpeccatoconsen - titur , fitconsuetudo : dumconsuetudononrevocatur , fitnecessitasadpeccandum . » Videturergo , quodexpeccatooriginalihomoincurritnecessitatempeccandi , quæetiamestpœnapeccatioriginalis .
superbia scilicet, avaritia, gula, et alia plura vitia, de quibus satis disputatum est supra in quaestione de peccato primorum parentum : et ibi etiam est disputatum in quaestione de propriis pœnis primorum parentum.
Adidquodquæritur , UtrumcarentiavisionisDeisitpropriapœnaoriginalispeccati ? Dicendummeojudicio , quodnon , sedpœnacommunisestoriginalisetactualismortalis , sicutbeneprobatumestperobjectionesfactasincontra - r i u m .
Adallaquæprobant , quodignisestpropriapœnaoriginalispeccati , dicendumquodignisnonestpropriapœnaorigi - nalis . UndedicitAugustinusinEnchiri - d i o n , s i c : « Mitissimasaneomniumpœnaeriteorumquipræterpeccatum , quodoriginalitercontraxerunt , nulluminsuperaddiderunt : etincæterisquiad - diderunt , tantoquisquetolerabilioremhabebitdamnationem , quantohicmino - remhabueritiniquitatem 3 . » Undequoddiciturinauctoritatibus , quodibuntinignemæternum , nondiciturrationeadustionisquæestinigne , scilicetquodsentiantadustionem , sedrationetene - brositatislociinfernalis : q u i a , sicutdicitGregoriusinMoralibus : « Ignisinferninonlucet , nisiadostendendumeaquæcumtristitiavidentur . » Etideodicitur , Matth . x x i i , 1 3 , deservonequampigro : Ligatismanibusetpedibusejus , projiciteeumintenebrasexteriores : ibieritfletusetstridordentium .
Adidquodultimoquæritur , Utrumnecessitaspeccandisitpœnaoriginalispeccati ?
Solutio . Dicendum, quod in veritate pœnæ originalis peccati multæ sunt, sicut dictum est. Et sunt propter hoc multæ sicut etiam dicit Magister in Littera : quia multa notantur in peccato Adæ,
Dicendum , quodnecessitasduplexest , scilicetinevitabilitatis : ettalemne - cessitatemhomononhabetexoriginali - peccato , nisiantereparationempergra - t i a m . Etestnecessitaspronitatisnonadmortale , sedadveniale : ettalemne -
<--- Page Split --->
cessitatem habet homo, sicut saepe supra dictum est, quod post reparationem per gratiam non potest homo dimittere, quin peccet venialiter : et propter hoc quotidie dicet : Dimitte nobis debita nostra 1.
Et hæc solutio firmatur per Augustinum in libro de Perfectione justitiæ sic dicentem : « Nec ratio, nec ordo justitiæ admittit, quod aliquis peccet in hoc quod vitare non potest. »
1 Matth. vi, 12.
<--- Page Split --->