QUÆSTIO INCIDENS.

Utrum Christus plus dilexit Petrum quam Joannem 1 ?

JUXTA hoc ulterius quaeritur de quadam Glossa Augustini qua continetur, Joannis, XXI,20, super illud : Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, ubi dicit Augustinus : « Tacito, nomine hoc signo discernitur Joannes, a ceteris, non quod solum eum, sed quod prae ceteris diligebat eum. Hujus majoris dilectionis indicium est, quod solus super pectus Jesu recubuit. » Ex quo accipitur, quod plus aliis dilexit Joannem.

Sed contra. In contrarem hujus est quod

  1. Ibidem dicit subdens : « Porro Petrus plus aliis dilexit. Unde ipse sciens quod interrogabat : Simon Joannis, diligis me plus his 2 ? hoc est, plus aliis Apostolis. » Ex quo accipitur, quod Petrus plus dilexit Christum quam Joannes : et ex hoc sequitur, quod Deus diligit plus minus diligentem, et minus diligit plus diligentem, quod videtur valde inconveniens. Unde Augustinus ibidem disputans dicit : « Videtur melior qui plus diligit, quam qui minus diligit Christum : et sic anteponitur Petrus Joanni. » Item, Videtur melior qui plus diligitur, quam qui minus diligitur a Christo : et sic anteponitur Joannes Petro. » Constat autem, quod melior plus diligitur. Unde dubia est responsio, quis plus diligatur, maxime propter id quod dicitur, Proverbiorum, VIII, 17 : Ego diligentes me diligo. Si enim simpliciter

sequitur ad simpliciter, secundum regulam consequentiarum traditam in logicis, et magis sequitur ad magis, et maxime ad maxime : unde si diligentes me diligo, magis diligentes magis diligo, et maxime diligentes maxime diligo.

Hanc quaestionem determinat Augustinus in eadem Glossa sic : « Videtur quidem qui plus diligit Christum, melior : sed quem plus diligit Christus, felicior. » Et haec determinatio videtur esse dubia : quia qui melior est, non videtur esse melior nisi bonitate ad felicitatem ordinata : et sic videtur, quod melior sit felicior, cujus contrarium dicit Augustinus.

  1. Adhuc, Glossa super illud Joannis, XXI, 20 : Quem diligebat Jesus, dicit sic : « Diligebat et alios, sed familiarius istum dotavit potiore dulcedine sui amoris : quia virgo permansit, matrem ei commendavit. » Sed quem dotavit potiore dulcedine sui amoris, felicior fuit et majorem effectum gratiae habuit : ergo videtur, quod Joannes et felicior et melior fuit Petro, et per consequens magis dilectus : et hoc est contra praedicta. Si enim cum Christus dixit : Diligis me plus his ? interrogabat quod scivit, scivit quod Petrus plus eum omnibus diligeret : et qui plus diligit Deum, habet majorem charitatem : et qui majorem charitatem habet, et melior et felicior est et Deo magis dilectus : ergo Petrus et

<--- Page Split --->

melior et felicior fuit et magis dilectus a Deo, quam Joannes.

Solutio. Solutio. Dicendum, quod aliud est plus diligere simpliciter, et aliud est plus diligere in hoc et ad hoc. Plus diligitur simpliciter, cui major gratia charitatis confertur ad merendam vitam æternam : quia charitas pretiosissimum donum est, et efficacius ad merendum, et excellentius inter dona via, et infallibiliter conducens ad vitam æternam, quae optimum et excellentissimum donum Dei est. Et hoc modo Deus diligit plus eum qui Deum plus diligit. Illi enim majorem gratiam contulit : quia aliter eum plus diligere non posset, nisi majorem gratiam aliis accepisset charitatis. Et hoc modo intelligitur illud Proverbiorum, vim, 17 : Ego diligentes me diligo. Et hoc modo Christus plus dilexit Petrum quam Joannem : de tali enim dilectione tenet consequentia inducta : quia si diligentes se diligit, magis diligentes magis diligit, et maxime diligentes maxime diligit. Dilectio autem in hoc et ad hoc est, quando effectus dile-

ctionis datur in aliquo speciali et excellenti dono, et dulcius et familiarius. Et tali dilectione plus dilexit Joannem : dedit enim sibi prae caeteris haustum sapientiae, quo caeteris altius intelligeret simul et patefaceret (ut dicit Beda) suae divinitatis arcana. Dedit etiam gustum dulcedinis in sacramentis, quo ab omnibus oblectamentis hujus mundi exutus, et interiori delectatione, omnibus sensibus ad interiora revocatis, quasi resolutus et consoipius, nusquam quaereret quiescere nisi in pectore Domini : et in hoc et ad hoc plus dilexit Joannem. Et Joannes dicitur felicior, eo quod talia dona minus sentire faciunt miseriam vita praesentis. Felicior enim est, qui a miseria immunior est. Petrus autem dicitur melior, non felicior : quia major charitas est fortior ad sustinendas miserias hujus vitae et ad merendum vitam æternam : felix autem non est propter sensum miseriarum. Dicit enim Bernardus in libro V de Consideratione ad Eugenium, quod « beatitudo et miseria in eodem esse non possunt actu. »

Et sic patet solutio ad totum.