DISTINCTIO XVI.

Quomodo Verbi seu Christi incarnatio ordinatur ad nostram redemptionem quantum ad passionem doloris in speciali ?

A. An in Christo fierit necessitas putiendi et moriendi, quae est defectus generalis ?

Hic oritur quaestio ex praedictis ducens originem. Dictum est enim supra, quod Christus in se nostros defectus suscepit, praeter peccatum 1. Est autem hominis quidam generalis defectus, qui peccatum non est, scilicet necessitas patiendi vel moriendi. Unde corpus nostrum non tantum mortale, sed etiam mortuum 2 dicitur : quia non tantum aptitudinem moriendi, sed etiam necessitatem habet. Ideo quaeritur, Utrum necessitas talis in Christi carne fuerit ? De aptitudine enim moriendi, quod in eo fuerit, ambiguum non est: quae etiam ante peccatum in homine fuit, quando aliquis in eo non fuit defectus: nec ergo mortalitas illa tunc in eo fuit defectus, qui a natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe tradunt, sed necessitatem moriendi vel patiendi : quae etiam mortalitas dicitur, vel passibilitas. Dicitur enim homo nunc passibilis vel mortalis, non modo propter aptitudinem, sed etiam propter necessitatem. Sed numquid hic defectus fuit in Christi carne? Anima quoque ejus cum passibilis exstiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non videtur sola voluntate miserationis defectus nostros accepisse.

Ad quod dici potest, Christum voluntate, non necessitate suae naturae hos defectus sicut alios suscepisse, scilicet necessitatem patiendi in anima,

<--- Page Split --->

simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis: sed ex sola voluntate accepit 1, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum in sole, scilicet sub temporali mutabilitate et iabore. Unde super epistolam ad Hebræos auctoritas dicit, quod sicut hominibus aliis et jure et lege naturae statutum est semel mori 2 : ita et Christus eadem necessitate et jure naturae semel oblatus est, et non saepe. Nec ideo dicit jure naturae, quod ex natura suae conditionis hunc defectum traxerit: qui etiam non provenit nobis ex natura secundum quod prius est instituta, sed cx ea peccato vitalia: et ideo dicitur hic defectus naturalis, quia quasi pro natura inolevit in omnibus diffusus.

est, Utrum Christus necessitate vel sola voluntate passus sit ?

Secundo, Utrum passio ejus major fuerit omnibus passionibus Sanctorum ?

Tertio, Utrum major fuerit passione Adæ in primo statu, si daretur per impossibile quod posset pati ?

« Hic oritur quaestio ex prædictis ducens originem, etc. »

Hic incipit pars illa in qua determinat quaestionem relictam ex dictis, scilicet utrum Christus assumpserit necessitatem patiendi et moriendi ?

Quarto, Utrum major fuerit passione animæ, si daretur per impossibile quod posset ab ipsa descindi aliqua suarum potentiarum ?

Et dividitur in duas partes : in quarum prima disputat et determinat quaestionem : et determinatio incipit, ibi, A, § 2 : « Ad quod dici potest, etc. In secunda, ad solutionem confirmandam, ostendit qualiter Christus de quolibet statu assumpsit aliquid, ibi, B, « Et hic est notandum Christum de omni statu, etc. »

ARTICULUS I.

An Christus necessitate vel sola voluntate pe passus sit ?

Incidunt autem hic gratia primæ partris quatuor quærenda, quorum primum

Ad primum proceditur sic :

  1. Anselmus in libro Cur Deus homo, dicit sic : « Non invitum ad mortem Pater coegit, aut occidi permisit : sed idem ipse sponte mortem sustinuit, ut homines salvaret. » Ergo videtur, quod sola voluntate et non necessitate mortuus sit.

  2. Item, ibidem, « Non coegit Christum mori, in quo nullum fuit peccatum . sed ipse sponte sustinuit mortem, non per obedientiam deserendi vitam, sed per obedientiam servandi justitiam, in qua tam fortiter perseveravit ut inde mortem incurreret. »

  3. Hoc idem videtur dicere Isaias, Lui, 7 : Oblatus est, quia ipse valuit.

  4. Item, Ipse in Evangelio, Joon. x, 18 : Nemo tollit eam, scilicet animam meam,

Edit. J. Alleaume, acripit. 2 Ad Hebr. ix, 27 Statutum est hominibus

senel moi.

<--- Page Split --->

a me : sed ego pono eam a meipso, et potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam.

4 contra. SED CONTRA est quod habemus in Littera, quod

  1. Eodem jure et eadem necessitate ipse oblatus est, qua nos morimur : nos autem morimur necessitate moriendi : ergo et ipse.

  2. Item, Augustinus dicit, quod si occius non fuisset, naturali morte dissolutus fuisset, et idem opus redemptionis fuisset, quod fecit per crucem : ergo videtur, quod necessitate conditionis nature mortuus sit et passus.

  3. Item, Anselmus in libro Cur Deus homo : « Non aliter volebat Deus mundum salvare, nisi homo tam magnum faceret aliquid ut est mors Christi, quod Filio volenti salutem hominum tantumdem voluit : quia hoc alius facere non valuit : » ergo videtur, quod Christum mori necesse fuit.

  4. Item, ibidem : « Nihil minus tolerandum in rerum ordine, quam ut creatura Creatori debitum honorem auferat, et non solvat quod debet : nihil ergo toleratur injustius : » ergo cum recompensatio fieri non potuerit nisi per Christi mortem, videtur quod necesse fuit Christum pati et mori.

Ad hoc dicunt quidam, quod est necessitas quadruplex secundum quatuor genera causarum. Dicunt enim, quod est necessitas cogens vel violentiae secundum causam efficientem, secundum quod Damascenus dicit, quod involuntarium per violentiam est cujus principium est in alio, non conferente vim passio : et hac necessitate Christus non assumpsit necessitatem patiendi. Est autem alia necessitas secundum causam materialem : sicut dicimus, quod combustibile necesse est comburi, si conjungatur comburenti : et passibile pati, si conjungatur ad dissolutionem suo agenti : et hanc iterum non assumpsit. Tertio, dicitur necessitas secundum causam formalem : sicut necesse est ho-

minem esse rationalem : et hanc iterum non assumpsit Christus. Quarta est necessitas secundum causam finalem, ut necesse est respirare hominem, si debeat vivere : et necesse est alimento uti, si debeat nutriri : et necesse est ire ad forum, si debeat recipere pecuniam ibi. Et hac necessitate ultima dicunt Christum assumpsisse defectus nostros.

Sed quod illa solutio omnino absurda sit, et nihil ad propositum, sic probatur : Nos non quærimus hic, quare vel qua necessitate Christus defectus nostros assumpsit, sed quæ est necessitas patiendi ex dispositione et conditione corporis : ista autem distinctio non solvit nisi qua necessitate assumpsit : ergo nihil est ad propositum. Concedatur enim, quod hac necessitate finis nostros defectus assumpsit, adhuc quæro, Si defectum hunc qui est necessitas patiendi et moriendi assumpsit vel non ? igitur post solutionem adhuc remanet eadem quæstio, et sic nihil valet. Præterea, Si dicunt illi, quod natura corporis in dispositione materiali non habuit necessitatem patiendi : sed voluit dolere, quia aliter redimere non potuit, duplex est falsum. Unum quia secundum hoc verba Hilarii prius habita verificantur ad litteram, quod est contra omnes. Secundum, quia dicit Augustinus, quod alius modus fuit possibilis : sed nullus convenientior fuit : ergo falsum est, quod dicunt.

SOLUTIO. Dicendum cum Magistro in Littera, quod necessitatem moriendi assumpsit, et assumere quidem est voluntatis, et non necessitatis, ordinate tamen ad hunc modum redemptionis : sed assumptione facta materiae et naturae necesse fuit pati et mori : sed non necessitate personae, quia persona omnipotens semper fuit, et repellere mortem potuit si voluisset. Est autem necessitas ista naturae duobus modis distincta a nostra necessitate : quorum unus est, quia non est contracta ut nostra : et hoc est quod dixit Magister in praecedenti distinctione,

<--- Page Split --->

quod defectus nostros suscepit, non conditionis suae necessitate, sed miserationis suae voluntate. Alius modus est : quia materia naturae in nobis dupliciter disponitur ad patiendum, scilicet corruptione vitii, et passibilitatis : in Christo autem habuit tantum alteram illarum dispositionum, scilicet passibilitatis naturae, non vitii.

Ad 1 et 2. Ad m autem quod primo objicitur, dicendum quod omnes auctoritates Anselmi loquuntur de necessitate assumendi, et non de necessitate assumpti : non enim Pater coegit Filium assumere mortalem naturam, et sic mori : sed ipse voluit, et ideo assumpsit : sed postquam assumpsit, necesse fuit sustinere quantum est de conditione assumpti, non autem quoad conditionem assumentis personae.

Ad 3 Ad m quod objicitur de Isaia, dicendum quod ipse voluit : sed non sola voluntate passibilis fuit : unde licet voluntarie sit oblatus, tamen naturaliter est passus : sicut accedens ad ignem, accedit quidem voluntarie, sed crematur materialiter.

Ad 4. Ad aliud dicendum, quod ipse in Evangelio loquitur de potestate personae, et non naturae assumpta : sicut etiam alia auctoritates Anselmi praetendunt.

ARTICULUS II.

An passio Christi omnes passiones Sanctorum excesserit ?

Secundo quaeritur, Utrum passio sua omnes passiones excesserit ?

Videtur quod non : quia

  1. Multi Sancti et diutius, et plura multa tormentorum genera et acerbiора quantum est de genere poena sustinuerunt : sicut Laurentius, Vincentius, qui

tribus diebus et noctibus versabantur in pœenis : ergo videtur, quod sua pœenanon omnes pœenas excesserit.

  1. Item, Videtur quod sua pœenaminima fuit inter omnes qui mortem senserunt. Charitas enim cupit dissolvi, et esse cum Christo 1. Cum igitur ipse maximae charitatis fuerit, ipse maxime hoc concupivit. In adeptione autem concupiti non est pœen a : ergo ipse minime est punitus in sensu doloris.

  2. Item, Recompensato magis dilecti minuit dolorem in amissione ejus quod diligitur minus : in morte autem Christi recompensabatur sibi vita per magis dilectum, quod fuit humani generis redemp tio : ergo dolor minuebatur in amissione minoris, scilicet vitae : ergo minimus fuit dolor ejus.

  3. Item, Spes resurrectionis dolorem minuit mortis in Sanctis : ergo multo magis in eo qui scivit se resurrecturum : sed Christus scivit hoc de se, sicut dicit Psalmus xv, 10 et 11 : Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, adimplebis me, etc. : ergo minime doluit.

  4. Hoc etiam videtur sensisse Augustinus super Psalmum ci,2 : Domine, exaudi, sic dicens : « Non vere timebat Dominus, tertia die resurrecturus. »

  5. Ulterius videtur, quod etiam in quolibet peccatore dum peccat, major debet esse dolor, quam in ipso : quia major dolor est in separatione a meliori : sed Deus melior est quam vita naturalis Christi : igitur magis dolet anima in separatione a Deo, quam Christus doluerit in morte, ut videtur.

Sed contra :

  1. Dicit Aristoteles, quod magis dolent juvenes in morte, quam senes, propter nobilitatem complexionis : sed speciosus forma prae filiis hominum 2, prae omnibus delicatissimae fuit complexionis : ergo prae omnibus torquebatur patiendo.

<--- Page Split --->

Si dicas, quod non fuit delicatissimae complexionis. CONTRA : Secundum naturam formae necesse est, quod disponatur materia, ut dicunt omnes auctores : igitur anima nobilissima secundum naturam, nobilissimam exigit complexionem : sed Christus noblissimam habuit animam secundum naturam : ergo nobilissimam habuit complexionem. Ex hoc ulterius concludo, quod quanto magis medium et organum tactus accedit ad medium, tanto efficacius sentit excellentias : sed in Christo maxime accessit ad medium, ut jam probatum est : ergo ipse multo magis sensit excellentias etiam parum a temperamento recedentes, quam alius : et secundum sensum contrarii est dolor.

  1. Item, In IV Ethicorum dicit Philosophus, quod fortis magis tristatur et dolet in morte uno modo, quam non fortis, et reddit rationem dicens, in quantum melioribus privatur bonis sciens : et hoc est, in quantum virtutem habet omnium : ergo quanto vita virtuosior, tanto magis est dilecta ab anima bene disposita : sed quanto magis dilecta, tanto major dolor in separatione. Cum igitur vita Christi summe bona fuerit, ut ejus cui spiritus datus est non ad mensuram, oportuit quod ipse summe in morte doluerit.

Si forte dicas, quod Philosophus non dicat verum, quia Sanctis contradicit dicentibus quod perfecta charitas cupit dissolvi : quia dicebat Apostolus, ad Philip. 1, 23 : Desiderium habens dissolvi, et esse cum Christo. Et Augustinus, quod Sancti vitam habent in patientia, et mortem in desiderio. Et Job, n, 22 : Gaudent vehementer, cum invenerint sepulcrum. Quid dices ad Augustinum in libro IX de Civitate Dei, ubi dicit sic : « Aulus Gellius in libris quibus titulus est, Noctium Atticarum, scribit quod cum quidam Philosophus pallescere t in tenpestate maris, luxuriosus quidam non timens insultabat ei : at ille protulit re-

sponsium Aristippi in re simili dicentis, illum pro anima nequissimi nebulonis merito non fuisse sollicitum : se autem pro Aristippi anima timere debuisse 1. » Ergo Augustinus confirmat quod dicit Aristoteles.

  1. Item, Augustinus in libro II de Civitate Dei, dicit, quod sana ratio etiam exemplis anteponenda est. Cum igitur sana ratio sit, quod bonum est dilectum, et optimum magis dlectum, et vita Christi naturalis magis fuit bona et melior quam omnium aliorum vita : ergo fuit dilecta prae omnibus aliis : sicut et ipse dixit : Dedi dilectam animam meam in manus iniuniorum ejus 2, id est, vitam : quia animam quae fuit spiritus rationalis, numquam in manibus habuerunt inimici.

  2. Item, Cum sana ratio sit in separatione magis dilecti et per naturam conjuncti, majorem esse dolorem : sequitur adhuc, quod Christus maxime in morte doluerit.

  3. Item, Sensus intemperantia minoris in aliquo membro majorem temperantiam indicat ejusdem. In manibus autem et pedibus statim sentitur intemperantia : calere enim incipiunt manus et pedes, etiam cum intemperantia tam modica est, ut alias in corpore non sentiatur. Ergo manus et pedes majoris sunt temperamenti. Ergo pati in illis majoris erit pene, quam pati in aliis : Christus autem passus est in illis : ergo ex hoc etiam erat in ipso aggravatio doloris. Hujus etiam signum est, quod cum quaerimus discernere per tactum, porrigimus manus potius quam aliam partem corporis.

  4. Item, Thren. 1, 12 : O vos omnes qui trausitis per viam, attendite, et videte si est dolor sicut dolor meus. Item, de ipso dicit Psalmus : Repleta est malis anima mea 3. Item, Cantatur de eo tempore passionis, Thren. n, 13 : Replevit me

<--- Page Split --->

amaritudinibus, inebriavit me ab synthio.

Solutio. Solutio. Concedo de plano, quod Christus magis et aceribus quidem passus est, quam aliquis hominum umquam pati potuerit vel passus est : et hoc tribus de causis.

Prima est, ut eo magis ad gratias sibi teneamur. Unde Bernardus : « Multum difficultatis assumpsit quo te multæ dilectionis debitorem constitueret, admone retque ad gratiarum actiones difficultas redemptionis, quem minus devotum effecerat conditionis facilitas. »

Secunda causa est bonitas et innocentia vitæ : non enim verum est quod dicunt quidam, quod patiens pro suis peccatis magis affligitur : quia ille ex conscientia peccatorum indignatur, et magis spernit vitam : innocens autem nihil invenit in vita quare debeat eam spernere. Et si objicis, quod moriens pro delictis æternam timet mortem, et ideo dupliciter tortquetur : hoc nihil est : quia nos non loquimur de eo quod est per accidens, sed de eo quod est per se : tortura autem illa per accidens est, scilicet in quantum per vitam istam liberatur a morte animæ. Unde patet, quod illi falsum dicunt tam ab auctoritate Aristotelis et Augustini, quam etiam per rationem superius inducatam. Hoc etiam ex verbis latronis accipitur. cum latro ad latronem dixit : Et nos quidem digne, nam digna factis recipinus : hic vero nihil mali gessit 1.

Tertia causa fuit ex corporis nobilissima complexione, tam in toto, quam etiam in membris in quibus patiebatur, ut probant objectiones.

Ad 1. Ad primum ergo quod objicitur de Martyribus, dicendum quod non idem est plura et diutius pati, et aceribus sentire dolorem : et Sancti quidem plura et diutius pati potuerunt, nullus tamen eorum ita acerbe ut ipse sensit dolorem.

Ad aliud dicendum, quod charitas Christi non diminuit sensum doloris, sed doloris reputationem. In Sanctis autem aliis diminuit utrumque, et sensum, et reputationem : quia ipsi viatores fuerunt : et cum afficiebantur circa superiora, trahebatur anima a corpore, et minus sensit : sed Christus utrumque fuit simul, et viator, et comprehen sor, et unius actus non retraxit ab actu alterius.

Ad aliud dicendum eodem modo, quod præmium fecit non reputari vitam, id est, minus reputari : non quod minus valeret, ut dicit Anselmus, quia in infinitum plus valuit quam totum genus humanum : aliter enim non fuisset sufficienter recompensatio facta per mortem Christi : sed quia amore hominum mortem elegit, non simpliciter abjiciendo vitam meliorem quam omnes homines essent : sed postponendo ad tempus ut omnibus recuperaret : et hæc reputatio fuit charitatis, et non secundum valorem.

Ad aliud dicendum, quod Dominus scivit se tertia die resurrectionum : si enim Dominus in morte simpliciter remansisset, tunc nec nobis valuisset : et ipse etiam inspienter fecisset, meliorem vitam suam pro nobis in æternum amittendo : sed ista præscientia resurrectionis in Christo non abstulit passionis sensum : et ideo illa objectio non probat nisi de reputatione minori, et non de sensu vel experientia acerbitatis.

Ad hoc quod objicitur de separatione a Deo per peccatum, vel etiam per condemnationem æternam in die judicii, dico quod nulla est objectio illa : quia pœna æquivoce sumitur. Separatio enim a Deo non est inferens sensum, sed damnum. Si dicas, quod sentit anima damnum suum : hoc nihil est : quia sentire damnum est sentire privationem : sicut videre tenebras, et audire silentium : et ideo magis in infinitum damnum est in perditione Dei, quam vitæ. si damnum privatum attendas, id est, damnificatio-

<--- Page Split --->

nein tuam vel illius : sed non est major sensus.

ARTICULUS III.

An acerbitas passionis Christi sit major passione Adae, si detur quod pati potuisset ?

Tertio quaeritur, Utrum acerbitas passionis Christi sit major passione Adae in primo statu, si detur per impossibile, quod pati potuisset vel passus esset secundum actum ?

Videtur, quod non : quia

  1. Tanto conjunctio difficilius separatur, quanto pauciores insunt dispositiones ad separauonem : in Christo autem fuit pœenalitas assumpta, sed in Adam nulla : ergo major dolor fuisset in separatione animae a corpore Adae, quam in separatione animae a corpore Christi.

  2. Item, Quanto fortius vinculum, tento difficilius rumpitur : sed fortius est vinculum vitae immortalis aliquo modo quam vitae in qua est necessitas ad moriendum. Cum igitur Adam primam vitam habuerit, videtur quod ipse majorem poenam in morte sensisset si mortuus fuisset, quam Christus.

SED CONTRA :

  1. Dolor est sensus pene. et acerbitas doloris esi a fortiori sensu pene fortioris : ergo ea quae non faciunt ad sensum studilicrem, non faciunt ad majorem passionem : esse autem immortalem per gratiam in statu animalis vitae. et esse mortalem, non faciunt ad sensum meliorem, quia non sunt de complexionantibus : ergo non faciunt etiam ad majorem dolorem : non igitur ex hoc Adam magis passus fuisset. quam Christus.

  2. Item, Causa longioris vitae vel brevioris vel etiam perpetue in statu animalis. non facit ad sensum : quia si perpe-

tuitas esset causa, tunc etiam longitudo esset causa melioris sensus, quam brevioris vitas sit sensus : et hoc est contra rationem : quia omnis causa longioris vitae (ut dicit Philosophus) reducitur ad kumidum difficulter siccabile, et calidum difficulter frigibile : bonitas autem sensus in tactu, efficitur accessu viciniori ad temperamentum in medio quod est mixtum complexionatum. Cum igitur ad stabilitatem sensus sequatur acerbitas passionis : ergo longitudo vitae vel perpetuitas secundum quod hujusmodi, nihil facit ad majorem passionem.

Si forte dicas, quod Adam nobilioris complexionis fuit quam Christus : hoc ego habeo pro absurdo : quia sic auctor omnis naturae egisset contra jus quod ipse naturae indidit, quod contra seipsum in seipso animam suam neglexisset : hoc enim jus inditum est, ut nobiliori forma nobilius praeparetur corpus vel materia : et si anima Christi nobilior fuit anima Adae, Deus auctor naturae injuriam fecisset animae propria, si Adae nobiliorem dedisset complexionem.

SOLCTIO. Meo judicio acerbitati passionis Christi nulla piena corporalis potest comparari, quam aliquis pati potest corporaliter et secundum naturam. Unde si Adam passus fuisset, dico quod non ita acerbe doluisset ut Christus.

Rationes autem duae quae primo adductae sunt, solvuntur per objectiones factas in contraium. Tamen bene credo, quod Adam vivaciorem habuit sensum ante peccatum, quam post, vel quam nos habeamus : sed non credo, quod habuit vivaciorem quam Christus.

<--- Page Split --->

ARTICULUS IV.

An acerbior fuit mors Christi quam mors animæ, si detur per impossibile, quod anima mori posset ?

Quarto quæritur, Utrum acerbior fuit mors Christi quam mors animæ, si daretur per impossibile, quod ipsa mori posset separatione suarum partium ab ipsa ?

Videtur autem, quod sic : quia major est pœna quœ contrariatur meliori bono : dicit enim Augustinus, quod pœna non dicitur malum, nisi quia contrariatur nature boni : sed melior natura fuit in Christo quam in aliqua creatura simplici esse posset : ergo major pœna.

SED CONTRA :

Quanto aliquid vicinius est conjunctum, tanto major dolor est in separatione : pars autem animæ cum anima vicinius conjungitur, quam aliquod corpus posset conjungi cum anima : ergo major esset dolor in separatione.

SOLUTIO. Major dolor dicitur duobus modis, scilicet quia majori bono contrariatur : et sic esset dolor Christi adhuc gravior, quam animæ si poneretur posse mori. Dicitur etiam major dolor, quia conjunctionis fortioris est separatio secundum sensuum experimentum : et sic bene puto, quod talis animæ mors esset acerbior : sed tamen ad redimendum non esset efficacior.

Et sic patet solutio : quia objectionum una procedit in uno sensu istius distinctionis, et alia in alio.

B. De statibus hominis, et quid de singulis Christus accepit ?

Et est hic notandum Christum de omni statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis. Primus, ante peccatum : secundus, post peccatum,"et ante gratiam : tertius, sub gratia : quartus, in gloria. De primo statu accepit immunitatem peccati. Unde Augustinus illud Joannis Evangeliste exponens, Qui desursum venit, super omnes est 1 : dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanæ naturæ ante peccatum : quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam" naturam, dum non assumpsit ipsam culpam" cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero, gratiae plenitudinem. De quarto, non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona viae quaedam, et bona patriæ, sicut et quaedam mala viae.

<--- Page Split --->

stræ massæ sunt impassibiles : ergo sumpsit corpus impassibile.

ARTICULUS V.

Quomodo intelligendum sit quod dicit Magster, Christum venisse desursum ?

Deinde quæritur de his quæ habentur in Littera in cap. B, ubi dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanæ naturæ ante peccatum.

Ex hoc enim videtur sequi, quod

  1. Aut materialiter, aut formaliter venit : non formaliter, quia formam corporis Adæ non habuit : ergo materialiter, quia secundum naturam habuit impassible.

  2. Item, Hoc videtur Damascenus dicere, qui dixit, quod assumpsit primitias nostræ massæ : primitiæ autem no-

SOLUTIO. Secundum habita leve est ad hoc respondere : quia venit de statu illo quoad similitudinem exemplaris, quod in se in illo statu exhibuit : et sic etiam de aliis statibus intelligitur : tamen hoc leve conceditur, quod materiam corporis quæ in omni statu una est, licet non uno modo disposita. sumpsit ab Adam : sed hic non quæritur de materia, cum in Littera dicatur, quod « de primo statu sumpsit innocentiam, et peccati immunitatem, » quod idem est.

Ad ALIUD dicendum, quod primitiæ nostrae massæ dicuntur propter nobilitatem et purgationem vetustatis peccati : sicut etiam supra in proprio loco ubi hoc dictum Damasceni introducitur, exposuimus : et non dicuntur primitiæ, eo quod primum materialiter et in dispositione primi assumpserit.

<--- Page Split --->