CAPUT XVIII.

De operibus sanctæ Trinitatis in confectione corporis Domini.

Per quem hæc omnia, Domine. Hæc est conclusio totius Canonis : et conclu- duntur hic ea quæ circa confectionem corporis Domini sunt opera Trinitatis.

Dividuntur in duas partes, ita quod in prima sunt ea quæ sunt ex parte sacra- menti, in secunda autem continentur ea quæ sunt ex parte operantium in sacra- mento personarum, ibi, Per ipsum.

Ex parte autem eorum quæ sunt in sa- cramento, quatuor dicuntur quæ per or- dinem manifestata sunt in littera.

Dicit igitur, Per quem, sicut media- torem qui se rem fecit tanti sacramenti, hæc omnia, tam de frugibus oblata, quam de eis qui in sacramenti offeruntur oblatione, semper, ut omni tempore offerri possint, bona, quia quæcumque sunt a bono, bona sunt. Genes. 1, 31 : Vidit Deus omnia quæ fecerat, et erant valde bona.

Creas per naturam quam instituisti :

et ideo culpa carent. Dicit enim Augu- stinus : « Quia bonus est, sumus : et in quantum sumus, boni sumus. » Sicut enim dicit Dionysius, boni est optima adducere. Et quia ista bonitas creaturæ indita est omni creaturæ, ideo nulla crux fit super hoc verbum.

Hæc autem quæ ad fructum ômnium te optimo Deo creata sunt in sacramento, sanctificas, dum idonea facis ad sancti- tatem sacramenti. I ad Timothy. iv, 5 : Sanctificatur autem per verbum Dei et orationem.

Vivificas : quia transsubstantias in corpus vivum et gloriosum et divinum. Ezechiel. XLVII, 9 : Et omnis anima vivens, quæ serpit, quocumque venerit torrens, vivet. Sic enim dicit Filius Dei, qui habet vitam in semetipso, Joan XIV, 19 : Ego vivo, et vos vivetis. Et, Joan. x, 28 : Ego vitam æternam do eis, et non peribunt.

<--- Page Split --->

Ergo quoad speciem sacramenti sanctilicat : quoad rem autem contentam quae est sacramenti res, vivificat, quae est corpus Christi verum et vivum quod de Virgine traxit : quoad rem autem sacramenti benedicis : quia haec est res contenta et significata omnibus praestans gratiam. Psal. cxxvni, 8 : Benedictio Domini super vos. Benediximus vobis in nomine Domini.

Quoad liberalitatem autem dantis hoc sacrificium, dicit: Ac præstas nobis. Ipse enim paratus est dare omnibus omnia superabundantius quam petimus aut intelligimus : quia ipse ex liberalitate sua largitor est omnium bonorum.

Hæc igitur sunt ex parte sacramenti. In omnibus autem his præter quam in primo, quod facit Deus pro se sine nobis, et præter ultimum, quod iterum facit Deus propria bonitate, fit crux, ut virtus crucis intelligatur facere. Et quod hæc virtus a primo perfectore sanctitatis intelligitur procedere in sacramentalibus. Psal. cxliv, 16 : Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione. Libera enim manu largitur suas benedictiones.

clum : quia in illius bonitate omnia perficiuntur opera. Et dicitur in ipso, propter continentiam. Unde, ad Roman. xi, 35 : Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia : ipsi gloria in sæcula. Amen.

Est tibi Deo Patri, in qua prolatione fit crux ante calicem, ut significetur quoniam in Patre est auctoritas totius divinitatis. Omnipotenti autem dicit, quia omnia hæc ut in corpore mystico perficiantur, omnipotentiæ est Dei Patris. Patri enim attribuitur omnipotentia : quia potentia perfecta non vult ab alio esse, sed a seipso.

In unitate Spiritus sancti : et fit crux per totum calicem, ut continentia Spiritus sancti significetur. II ad Corinth. xm, 13 : Communicatio sancti Spiritus sit cum omnibus vobis.

Omnis honor, qui virtuti, ut saepe diximus, debetur. Et gloria, quae debetur toti praeconio Trinitatis : quia sicut dicit Augustinus, gloria est clara cum laude notitia, quae sola clara est in notitia sancta Trinitatis. I ad Timoth. 1, 17 : Soli Deo honor et gloria in sæcula sæculorum. Amen. Hic autem Deus, ut dicit Augustinus, est Deus Trinitas.

Per ipsum. Hic tangit Trinitatis in sacramento indivisas, et tamen appropriatas operationes. Primo autem tangit operationem quæ est Filii quando dicit, per ipsum, quod notat causam mediam. Mediator enim unus est Dominus Jesus Christus. I ad Timoth. n, 5 : Unus Deus, unus et mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, per quem hæc omnia sicut per seipsum mediantem hæc perfecta sunt.

Cum ipso. Hoc attribuitur Patri qui cum Filio semper operatur redemptionis opera, ut inter Patrem et Filium consensus notetur, sicut ipse dicit, Joan. v, 19 : Quæcumque ille, scilicet Pater, fecerit, hæc et Filius similiter facit. Unde dicit etiam, Joan. xiv, 10 : Pater autem in me manens, ipse facit opera.

In ipso dicit propter Spiritum san-

Per omnia sæcula sæculorum. Hoc sæpius expositum est. Psal. lxxxiii, 5 : In sæcula sæculorum laudabunt te.

Amen autem hic chorus respondet : quia hoc sacerdos propter sequentia publicc dicit. Hæc autem secunda est secreta, quæ, ut diximus, ideo sub silentio dicitur, ne populo unde occasionem ruinae accipiat, pandatur.

Quod autem quidam dicunt, quod istud secretum silentium significet quod Dominus cum discipulis habuit, quando sermone finito oravit tertio, non credimus, et derisionem reputamus : quia nulla de hoc penitus fit mentio in littera : et ideo tales expositiones pertransimus. Sed ut sacerdos in devotione permaneat, ideo silendum est, et ut secreta canibus, hoc est, illitteratis non pandantur, ideo

<--- Page Split --->

putamus, quod silentium istud et alia sunt ordinata.

Quod autem hic finita sit tota conclusio Canonis, patet per hoc quod omnia quae ad sacramentum pertinent, scilicet quoad idoneitatem materiae, quoad con-

fectionem sacramenti, quoad elevationem oblatorum, jam rite sunt perfecta. Quae autem sequuntur, ad distributionem pertinent et ad communionem sacramenti, sicut diximus a principio, quando Canonem divisimus in partes.