QUÆSTIO XLVII.
De tertia hierarchia, et primum de Principatibus.
Consequenter transeundum est ad tertiam hierarchiam, de qua quæruntur duo, scilicet de ordinibus in ea positis, et de ipsa hierarchia.
De ordinibus autem quæruntur duo, scilicet de singulis, et de omnibus in communi.
De singulis quæruntur tria, scilicet de Principatibus, Archangelis, et Angelis.
De Principatibus quæruntur duo, scilicet quid sint, et de proprietatibus eorum.
ARTICULUS I.
Quid sint Principatus 1 ?
A0 primum proceditur sic :
Dicit Gregorius : « Principatus vocantur qui ipsis quoque bonis Angelorum spiritibus præsunt, qui subjectis aliis
dum quæ sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur 2. »
Et videtur falsum quod dicit, quod bonis Angelorum spiritibus præsunt. Quia Dionysius dicit, quod infima hierrarchia convertitur super humanam sic : « Principatuum et Archangelorum et Angelorum manifestativam dispositionem et humanis hierarchiis per consequentia præsidere, supple, arbitrandum est 3. »
<--- Page Split --->
Præterea , HocvideturessecontrallernarduminlibroVdeConsiderationeadEugenium : « PutemusPrincipatusquorummoderamineetsapientiaomnisinterrisprincipatusconstituitur , r e g i - t u r , limitatur , transfertur , mutilatur . » HocidemvideturhaberiinDaniele : PrincepsregniPersarumrestiitmihivigintietunodiebus : etecceMichael , unusdeprincipibusprimis , venitinadjutoriummeum ' . . EtinDeutero - nomio : StatuitterminospopulorumjuxtanumerumAngelorumDei 2 , s e - cundumaliquamtranslationem , quodexponitDionysiusdePrincipatibus , j u x - taquorumdispositionemdisponunturinterrisprincipatus .
Item, Bernardus in sermone 19 super Cantica : « Sunt Principatus, qui Deum altius speculantes, et liquido praevidentes universalitis principium esse, et primogenitum omnis creaturae, tanta proinde dignitate principatus donantur, ut ubique terrarum habeant potestatem, quasi de summo quodam rerum cardine regna et principatus et quasibet pro arbitrio mutare et ordinare dignitates, pro quorumque meritis facere primos novissimos, et novissimos primos : deponere potentes de sede, et exaltare humiles. »
quod sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt : cumque bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sedem suam nisi inter Principatuum numeros accipiunt ?
Solutto . Dicendum , quodPrincipesdicunturAngeliaccipientesillumina - tionesetpotestatemaddispositionesprincipatuumterrenorum . IdautemquoddicitGregorius , nonintelligitur , quodactushierarchiarumpropriussitsuperAngelosconverti : sedquiainpostremahierarchiaordoaltiorestordine , ideodicit , quodAngelisprinci - pantur .
Ad Auctoritatemautem Bernardi dicendum, quodintelligithocdeeoquodconsequiturexactu Principatuum secundumconversionemin Deum : exhocenimquodsicordinatprincipatushominum, miranturesseprincipemetprincipium creaturarum, attingentemubiqueordinandoettransmutando creaturas et res.
petra . ContraomniahæcvideturessequoddicitBernardusinsummaprædictiser - monis , s i c : « APrincipatibusDeusdi - ligiturobæternametoriginalemillamvirultem , quæesseetessendiprinci - piumomnicreaturæsuperiorietinfe - riori , spiritualietcorporali , attingensafineusqueadfinemforliter . » Exhocvidetur , quodPrincipatuumsitconvertiinDeumsecundumquodipseestcreatorrerumetnonsecundumdispositionemprincipatuumterrenorum : quodcstcontraGregoriumdicentem ,
ARTICULUS II.
De proprietatibus Principatuum 3.
Secundo , QueriturdeproprietatibusPrincipatuum , quasenumeratDiony - siusinlibrodeCælestihierarchia , d i - c e n s : « ManifestatenimipsaquidemcelestiumPrincipatuumnominatio , illudquidemdeiformiterprincipaleedu - ctivumcumordinesacroetprincipa - libusetdecentissimisvirtutibus , e t a d
<--- Page Split --->
superprincipale principium eas, scilicet coelestes essentias, universaliter converti, et alias hierarchice ducere ad illud ipsum, quantum possibile formari, principicum principium, manifestareque superessentialem ejus ordinationem ornatumque principalium virtutum 1. »
Quæritur ergo de hoc quod dicitur, Deiformiter principale. Hoc enim videtur esse primæ hierarchiæ, et non postremæ.
Præterea, Ductivum cum ordine sacro et principalibus et decentissimis virtutibus, videtur convenire Virtutibus et non Principatibus.
Item, Non videtur proprium esse ad superprincipale principium converti, sed potius ad mediam hierarchiam, a qua accipiunt illuminationes.
Præterea, Quod dicit, quod alias hierarchice ducunt, non videtur convenire illis de postrema hierarchia, quæ tantum ducuntur, et non ducunt.
Solutio. Solutio. Dicimus, quod quaedam istarum proprietatum accipiuntur penes accipere illuminationem, et quaedam penes communicare.
Et penes communicare quidem accipitur quarta, quæ est, Et alias hierarchice ducere ad illud ipsum, quantum possibile formari, principicum principium. Postrema enim hierarchia ducit humanam, et unus ordo alium, quantum potest formari principio primo, quod dicitur principicum : quia omne principium et omnem principatum facit et constituit.
Penes suscipere autem illuminationnem est triplex consideratio, scilicet ad substantiam principatus, et ad actum, et ad effectum consequentem. Quoad substantiam est prima proprietas, quæ est, Principium illud deiformiter principale mani/estare. Et dicitur principium ibi a principatu, et non a prioritate illuminationum : quia sic (ut dictum est) prima manifestatio illuminationum est in pri-
ma hierarchia, secunda in secunda, et. Et dicitur deiformiter ad differentiam constitutionis principatus humani. Penus actum autem est duplex operatio, scilicet penes suscipere illuminationem : et sic accipitur proprietas tertia, quæ est, Ad superprincipale principium universaliter eas converti. Et penes reducere illuminationem acceptam ad opus : et juxta hoc accipitur secunda, quæ est, Ductivum cum ordine sacro et principalibus et decentissimis virtutibus. Et dicitur ductivum, quia principatum accipit ad manuductionem eorum qui in principatu sunt constituti. Virtutes autem non supponunt hic ordinem specialem : sed accipitur hic virtus (ut dicit Philosophus in VII Ethicorum 2) quod virtus est optimorum operativa, licet non operetur ibi, circa delectationes et tristitias, sed circa exigentiam proprii officii. Et dicuntur illæ decentes per comparationem ad honestum quod debet promovere princeps, sicut dicitur in Isaia : Princeps ea quæ sunt principe digna, cogitabit 3. Et dicuntur principales a principatu, ut prius dictum est. Similiter cum dicitur, superprincipale principium, dicitur superprincipale quod est super principatum. Penes comparationem autem ad effectum consequentem accipitur proprietas ultima, quæ est, Manifestare superessentialem ejus ordinationem ornatumque principalium virtutum. Et dicitur ordinatio superessentialis constitutio in principatu ab essentia prima, quæ est super omnes essentias. Ornatus autem dicitur ex concursu optimorum habituum ad proprium actum officii exsequendum. Principales autem virtutes accipiuntur secundum modum supra dictum. Hæc enim manifestantur in quantum sunt imago principatus primi. Quod autem sunt imago primi, consequuntur ex substantia et actu principatus.
Et per hoc patet solutio ad omnia.
<--- Page Split --->