D. ALBERTI MAGNI,
EPISCOPI RATISBONENSIS, ORDINIS PRÆDICATORUM,
DOCTRINA TOTO ORBE CELEBERRIMI,
IN OSEE PROPHETAM ENARRATIO.
Sancti Hieronymi in Osee Prophetam Prologus.
Temporibus Oziæ, et Joathan, et Achaz, et Ezechiæ, regum Juda, et Jeroboom, filii Joas, regis Israel, Osee, filius Beeri, ad prophetiam dicendam, Spiritu sancto repletus est. De memorato itaque numero regum, Achaz, rex Juda, et Jeroboam, rex Israel, Deum derelinquentes, ut historiæ Regum et Paralipomenon indicant, etiam Israel idololatriæ crimen imperio ac potestate sua ad mittere coegerunt.
Propter quod Deus ad Osee hæc locutus est, dicens: Accipe uxorem fornicariam, sive fornicationum, et fac tibi filios fornicationis1. Fornicariam itaque, non elocati corporis meretricem, sed gentilem, Deum ignorantem, appellat; -quæ, Dei creatoris sui amore contempto, simulacrorum se subjecit desideriis. Sed cum Dei præcepto Propheta in hac re paruisset, conceptum ex ea filium, Jezrahel præcepit nominari, Deo pollicente post breve tempus sanguinem Jezrahel in domo Jehu vindicare. Cujus promissionis hæc causa est: Jehu per Eliseum in regem iuncto ad defendendum sanguinem Naboth, civis Jezrahel, quæ tunc temporis metropolis erat, quem Jezabel, Achab regis Israel uxor, interemerat, sicut Regum historia exponit2. Is, cum graviter juxta Domini præceptum vindicandi sanguinis causa, in omnem memorati domum desævisset, hoc peccato Dominum dereliquisse invenitur: cujus pronepote Jeroboam (qui lectione comprehensus est) originis suæ facta imitante, ac contra Dei præcepta et religionem cum populo Israel agente, sanguis Naboth, qui in loco certe Jezrahel fuerat profusus, in domo Jehu patris memorati Jeroboæ propter peccata redundanturus significatur. Hiñc factum est ut ira Dei in populo Israel per de-
<--- Page Split --->
nuntiationem Prophetae, processura diceretur: domui autem Judae misericordia lectione comprehensa, ab hoc promissa est: quia Ezechias, rex Juda, filius Achaz, sublatis idolis quae tam pater ejus quam caeteri reges consecraverunt, templum Dei purgasse ac purificasse monstratur.
PROLOGI SANCTI HIERONYMI IN OSEB PROPHETAM EXPLANATIO.
Hieronymus praemittit Osee Prologum in quo dicit duo : qualiter scilicet ad prophetiam venerit, et quid prophetaverit, ibi scilicet, « Propter quod Deus ad Osee haec locutus est. »
In primo dicit duo, scilicet quis Propheta fuit, et quando prophetavit, et quod Spiritu Dei inspirante. Secundo, propter quid prophetavit : et hoc est:
« Temporibus Oziae, » de quo legitur IV Reg. xv, « et Joathan, » de quo ibidem, « et Achaz, » de quo IV Reg. xvi, « et Ezechiae, » de quo IV Reg. xviii. Et subdit in communi : « Regum Juda, » hoc est, duarum tribuum, « et Jeroboam, » qui fuit pronepos Jehu, de quo IV Reg. xiv, « filii Joas, » de quo IV Reg. xiii, « regis Israel, Osee, filius Beeri, » de tribu scilicet Issachar, « ad prophetiam dicendam, » hoc est, ad enuntiandam, « Spiritu sancto » non spiritu hominis scilicet, II Petr. 1, 21 : Non voluntate humana allata est aliquando prophetia : sed Spiritu sancto inspirati, locuti sunt sancti Dei homines. Et hoc est : « Repletus est. » Repletio sonat plenitudinem prementem pectus ad vomitum, qui vomitus signat de intimis eructatum verbum. Prov. xxx, 1 : Verba Congregantis filii Vomentis. Psal. xliv, 2 : Eructavit cor meum verbum bonum. Eructatio enim intimorum habet odorem et saporem.
Et subdit quare prophetiam recepit : « De memorato itaque numero regum, Achas, rex Juda, et Jeroboam, rex Israel, » hoc est, decem tribuum, « Deum 1 derelinquentes, » supple, quantum ad cultum, « ut historiae Regum, » hoc est, Liber Regum, « et Paralipomenon indicant, » supple, in praeassignatis locis, « etiam Israel, » hoc est, populum decem tribuum, « idololatriae crimen, » hoc est, criminosum peccatum, « imperio, » hoc est, praecepto « ac potestate sua, » supple, coactiva, « admittere coegerunt, » sicut Osee, vii, 3 et seq., declaratur.
« Propter quod, » destruendum scilicet peccatum idololatriae, « Deus ad Osee haec locutus est, dicens, » Jerem. vn, 23 : Misi ad vos omnes servos meos prophetas, per diem consurgens diluculo, et mittens.
Et subdit quid prophetet : et dicit tria, scilicet quid prophetet, et qualiter intelligendum, et quid intelligatur per filios.
« Accipe uxorem fornicariam, sive fornicationum, » hoc est, quae non fidem thori, nec justitiam debiti, vel bonum prolis attendit : sed tantum libidinem corporis, propter quod Philosophus dicit, quod « fornicatrix inhonestior est quam « meretrix. Meretrix enim aliquid boni « attendit, quia mercedem : fornicatrix « autem nihil nisi libidinem. » « Et fac filios fornicationis, » qui scilicet nihil juris habeant nec in marito, nec in haereditate mariti, et abjici possunt, quandocumque voluerit maritus. Et exponit quod dixit : « Fornicariam itaque, non elocati corporis meretricem : » meretrix enim locat corpus pro mercede, « sed gentilem, » supple, populum, « Deum » verum animae virum « ignorantem,» supple, et ideo relinquen-
<--- Page Split --->
tem, « appellat. » Psal. lxxii, 27 : Perdidisti omnes, qui fornicantur abs te.
Et explanat quod dixit : « Quæ,» seilicet meretrix, « Dei creatoris sui amore contempto, » Deut. xxxii, 18 : Deum, qui te genuit, dereliquisti, et oblitus es Domini creatoris tui : « simulacrorum se subjeci desideriis, » per cultum scilicet idolorum. Jerem. ii, 13 : Duo mala fecit populus meus : Me dereliquerunt fontem aquæ vivæ, et foderunt sibi cisternas, cisternas dissipatas, quæ continere non valent aquas.
Et subdit de successione :
« Sed cum Dei præcepto Propheta in hac re paruisset, » fornicariam scilicet dicto modo ducendo, « conceptum ex ea filium, Jezrahel præcepit nominari 1, » ab eventu scilicet imponens nomen, eo quod sanguis innocens effusus in Jezrahel, redundare deberet in caput ejus. Et hoc est quod sequitur : « Deo pollicente, » Osee, 1, 4, « post breve tempus, » duorum scilicet vel trium regum spatium, « sanguinem Jezrael in domo Jehu, » hoc est, in generatione Jehu, de quo legitur IV Reg. ix et x, « vindicare, » hoc est, pro simili peccato similes pœnas inferre.
Et hoc est quod sequitur :
« Cujus promissionis, » hoc est, comminationis, « hæc causa est Jehu per Eliseum, » hoc est, per discipulum Elia, « in regem inuncto, » sicut legitur IV Reg. ix, « ad defendendum, » hoc est, vindicandum « sanguinem Naboth, civis Jezrahel, » innocenter scilicet effusum, « quæ, » scilicet Jezrahel, « tunc temporis metropolis erat » Samaria, « quem Jezabel, » quæ fluxus sterquilinii interpretatur, « Achab regis Israel uxor, » qui pessimus erat, « interemerat, » hoc est, interimi præceperat. Daniel. xiii, 53 : Innocentem et justum non interficies : « sicut Regum historia exponit 2. »
« Is, » scilicet Jehu, « cum graviter, » hoc est, gravi pœna, « juxta Domini præceptum, » sicut legitur IV Reg. ix, « vindicandi sanguinis causa, » innocentis scilicet Naboth, « in omnem memorati, » hoc est, Achab, « domum, » hoc est, generationem « desævisset, » hoc est, sæviendo vindicasset, ita scilicet quod septuaginta filios Achab et nepotes ejus quadraginta interfeccisset, sicut legitur IV Reg. x, « hoc peccato 3, » zelo scilicet, « Dominum dereliquisse invenitur, » adhærens scilicet idolis 4 : « cujus, » scilicet Jehu, « pronepote Jeroboam, » de quo legitur IV Reg. xiv. Filius enim Jehu erat Joas, nepos Joathaz, pronepos Jeroboam, « qui lectione comprehensus est, » hoc est, qui in lectione Osee in textu comprehensus est et nominatus, « originis suæ facta, » hoc est, peccata paterna « imitante, » sicut genimina viperarum 5, « ac contra Dei præcepta, » qui idololatriam detestatur, « et religionem, » cultus divini scilicet, « cum populo Israel, » supple, consentiente, « agente, » scilicet idololatriam, « sanguis Naboth, » viri scilicet Jezraeliæ, « qui in loco certe Jezrael, » hoc est, civitatis quæ sic nominabatur, « fuerat profusus, » hoc est, abundanter effusus. Psal. lxxviii, 10 : Innotescat... ultio sanguinis servorum tuorum, qui effusus est. « In domo Jehu, » hoc est, in generatione Jehu, « patris, » hoc est, atavi, « memorati Jeroboæ, » pronepotis sui scilicet, « propter peccata 6, » paterna scilicet, quæ imitatus est, « redundanturus significatur, » per vindictam scilicet. Exod. xx, 5 : Ego sum Deus tuus fortis, zelotes, visitans iniquitatem patrum in filios, in tertiam et quartam generationem.
« Hinc factum est, » hoc est, propter hoc, « ut ira Dei, » hoc est, punitio, « in populo Israel, » imitante scilicet
<--- Page Split --->
idololatriam, « per denuntiationem Prophetæ, » Osee scilicet, « processura diceretur, » ut omnes scilicet involveret : « domui autem Juda 4, » hoc est, duabus tribubus, « misericordia lectione comprehensa, » hoc est, in lectione textus. Osee, 1, 7, dicitur : Domui Juda miserober, et salvabo eos. « Ob hoc, » id est, propter hoc, « promissa est : quia Ezechias, rex Juda, filius Achaz, » (de Achaz legitur
IV Reg. xvi,) « sublatis idolis, » supple, de terra, « quæ, » scilicet idola, « tam pater ejus, » scilicet Achaz, « quam cæteri reges, » avi scilicet, et proavi sui, « consecraverunt 2, » vel potius profanaverunt, « templum Dei purgasse, » ab idolis scilicet, « ac purificasse » a cultura idolorum et idololatris « monstratur, » scilicet sicut legitur, IV Reg. xvii, 4 et seq.